Rok Kolberga w Polsce – nowoczesne świętowanie na tradycyjną nutę

„Rok Kolberga trafił na dobry czas w naszym społeczeństwie (…).” Słowa prof. Małgorzaty Omilanowskiej – Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, potwierdzają nie tylko ilość ważnych wydarzeń roku jubileuszowego, ale także ich wartość. Rok Oskara Kolberga 2014, obchodzony w 200. rocznicę urodzin wybitnego na tle swej epoki człowieka, ujawnił ogromny potencjał tkwiący zarówno w dziele tegoż wybitnego uczonego i zbieracza, jak i w ludowej kulturze tradycyjnej, przybierającej dziś w Polsce rozmaite formy aktywności. Powraca bowiem, w całym bogactwie przejawów – od form in crudo, pielęgnowanych z pieczołowitością przez środowiska lokalne oraz miejskich wielbicieli i kontynuatorów tradycji, po nowoczesne ujęcia we wszystkich niemal dziedzinach sztuki i rzemiosła. Dla jednych jest inspiracją, dla innych „sztuką życia”.

Czas, w którym Rok Kolberga zaistniał okazał się zarówno kulminacją, trwającego od kilkunastu lat w Polsce przypominania, odkurzania i odnawiania muzycznego folkloru, a przede wszystkim wiejskich tradycji muzycznych, jak i swego rodzaju początkiem „nowego życia” kultury tradycyjnej w Polsce. Intensyfikacja działań i ich promocja – także medialna – wpłynęła znacząco na zmianę nastawienia społecznego i zwiększenie rozpoznawalności pewnych zjawisk kulturowych, dostępnych jak dotąd jedynie wąskim i ustalonym grupom uczestników. Zapanowała swego rodzaju „moda” na ludowość i swojskość, ale w innej niż dotychczas wymowie. Wydaje się, że w świadomości zbiorowej zaczęło kiełkować poczucie wartości nie tego co siermiężne, przaśne i umalowane, nastawione na efekt zewnętrzny poza kontekstem, ale tego co surowe, bliskie i prawdziwe, skierowane do wewnątrz, osadzone wspólnotowo, nawet jeśli pokazywane w szerszym lub innym kontekście. Zwrócenie uwagi społecznej, pokazywanie szczególnej wartości, a często też przywracanie, odnawianie wiejskich tradycji na terenach Polski nizinnej, to wielka zasługa środowisk skupionych przede wszystkim wokół tematu muzyki tradycyjnej. To działalność w latach 90. ubiegłego wieku takich grup i organizacji, jak: Bractwo Ubogich, Muzyka Kresów, Domy Tańca w Warszawie i Poznaniu, Tratwa, a także autorytet uczonych i dziennikarzy, wspierających te środowiska.

Po ogłoszeniu przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej uchwały o roku jubileuszowym przy Instytucie Muzyki i Tańca, który był głównym organizatorem obchodów Roku, powołano ekspercką grupę roboczą, składającą się z przedstawicieli środowisk naukowych, mediów, instytucji kultury oraz środowisk animacyjno-artystycznych zgromadzonych wokół tematu ożywiania i kontynuacji tradycji. Uruchomiono specjalny program dotacyjny Kolberg 2014 – Promesa, w ramach którego można było ubiegać się o dofinansowanie: „1. projektów badawczych i dokumentujących aktualny stan wybranych zjawisk kulturowych, 2. działań inspirowanych szeroko pojętą kulturą ludową i tradycyjną, 3. przedsięwzięć wydawniczych oraz publikacji internetowych dotyczących dorobku dokumentacyjnego i badawczego Kolberga i jego następców”.

Wydarzenia Roku Kolberga miały bardzo szeroko zakrojony charakter i zasięg. Nie mogło być inaczej, biorąc pod uwagę – z jednej strony – odwołanie się do osiągnięć niezwykłego człowieka – Patrona Roku, z drugiej – skład gremium eksperckiego, w którym znaleźli się przedstawiciele wszystkich najważniejszych instytucji i środowisk związanych z szeroko pojętą kulturą i nauką. Postanowiono przede wszystkim, iż do zadań priorytetowych należeć będzie ochrona i popularyzacja naukowej, dokumentacyjnej i kompozytorskiej spuścizny Kolbergowskiej – zarówno w znaczeniu dokonań na tych polach samego badacza, jak i osiągnięć jego następców. W tym celu podjęto interdyscyplinarną współpracę, która umożliwiła przeprowadzenie wieloaspektowych działań w ramach projektów artystycznych, naukowo-badawczych, wydawniczych, edukacyjnych, promocyjnych i  popularyzatorskich. Wszystkie inicjatywy zostały odnotowane w szczegółowym raporcie opublikowanym przez Instytut Muzyki i Tańca – Rok Kolberga – 200. Rocznica urodzin Oskara Kolberga – 2014 – Raport. Wiele z podjętych w Roku Kolberga inicjatyw – przede wszystkim tych o charakterze naukowo-badawczym i edukacyjnym – to działania długofalowe i rozwojowe, kontynuowane także obecnie. Wspólnym mianownikiem większości wydarzeń wokół Roku Kolberga była muzyka tradycyjna.

 
Pokaż cały
 
 
 
 
powrót

Ten serwis wykorzystuje pliki cookies

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celu świadczenia usług i w celach statystycznych. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce, w jej ustawieniach. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies, kliknij „Zamknij”. Jeżeli nie wyrażasz zgody – zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Zamknij