Muzyka tradycyjna w roku 2015

Działania w obszarze tradycyjnej kultury muzycznej, jak również współczesne formy jej kultywowania i uprawiania mają się w Polsce coraz lepiej. Sama muzyka ludowa w jej wersji tradycyjnej zyskuje coraz większe grono popularyzatorów i odbiorców. Przyczynił się do tego niewątpliwie jubileuszowy Rok Kolberga, w którym zainicjowano nowe programy wspierające tradycyjną kulturę ludową i umożliwiono rozwój projektów o charakterze systemowym, ale który to Rok odsłonił także dotychczasowe osiągnięcia nieformalnych grup i stowarzyszeń animujących działania lokalne w miastach i wsiach. W 2015 roku wiele inicjatyw stanowiło kontynuację idei i programów wcześniej podjętych, ale pojawiły się również nowe ciekawe wydarzenia – także te z zamierzeniem cykliczności i ciągłości, na które warto zwrócić szczególną uwagę.

 

Inicjatywy i wydarzenia o zasięgu ogólnopolskim

Jednym z najważniejszych wydarzeń, w nowy sposób ujmujących sceniczny przekaz muzyki tradycyjnej, jest doroczny warszawski festiwal „Wszystkie Mazurki Świata” (pod kierownictwem artystycznym Janusza Prusinowskiego). Każda z jego edycji ma swój temat przewodni – ubiegłoroczne spotkanie zatytułowano Mistrzowie i uczniowie i poświęcono tym muzykantom i śpiewakom wiejskim, którzy wywarli szczególny wpływ na środowisko skupione wokół Forum Muzyki Tradycyjnej. Festiwal gościł także Austriaków specjalizujących się w wykonawstwie lendlera, a wśród nich byli: Hermann Fritz, Hermann Haertel, Johanna Kugler, Erna Ströbitzer, Simon Wascher. Udział ich nie był przypadkowy – z twórcami festiwalu WMŚ łączy muzyków z Austrii podobna idea i podejście do muzyki tradycyjnej. „Można powiedzieć, że sposób, w który gramy Ländler, jest staromodny, ale my nie staramy się ‘rekonstruować’ dźwięków. Gramy tę muzykę tu i teraz, interesuje nas ona nie z powodu jej wieku, ale pomimo niego – jako improwizowana muzyka współczesna” – podkreślił Simon Wascher.

Ludowej muzyce tradycyjnej poświęcony jest przede wszystkim, odbywający się już od prawie półwiecza, Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu nad Wisłą. W roku 2015 w dniach 25-28 czerwca odbyła się jego 49. edycja. Formuła festiwalu od lat opiera się na kilku kategoriach, które mają zachęcać wykonawców do pokazywania kontynuowanych nieprzerwanie form polskiego folkloru muzycznego (instrumentalnego i wokalnego) oraz rekonstrukcji dawnych jego form. Kanon przyjęty przez jurorów kazimierskiego Festiwalu nie przewiduje udziału w szrankach konkursowych nowszych form folkloru – stąd wyłączenie takiego instrumentarium jak: akordeon, trąbka, saksofon, dżaz (zmodyfikowany i zaadaptowany do wiejskiej muzyki zestaw perkusyjny) itp. Kategoria przewidziana dla miejskich wykonawców dawnej muzyki wiejskiej została przemianowana z „folklor – rekonstrukcja” na „folklor – kontynuacja” i pod taką też nazwą, pomimo wielu wątpliwości – zarówno co do pierwszej, jak i drugiej nazwy – funkcjonowała na Festiwalu w roku 2015. „Basztę”, czyli nagrodę główną, zdobyli w 2015 roku następujący artyści: Kapela Tadeusza Kubiaka z Leśmierza, Grupa Śpiewacza z Białki Tatrzańskiej, skrzypek Roman Wojciechowski z Tomaszowa Mazowieckiego, śpiewaczka Monika Wałach-Kaczmarzyk z Jaworzynka, skrzypek Marcin Drabik ze Zbójnej.

Ewenementem w skali ogólnopolskiej było zorganizowanie w dniach 4-6 września 2015 roku przez Filharmonię Szczecińską pierwszego Turnieju Muzyków Prawdziwych. Otwarta formuła konkursu, do którego mogli przystępować zarówno muzykanci tradycyjni, rekonstruktorzy, kontynuatorzy wiejskich tradycji, a także muzycy folkowi sprawiła, że festiwal okazał się nie tylko sprawdzianem kondycji różnych nurtów czerpiących z muzyki tradycyjnej, ale stał się także doskonałym manewrem edukacyjnym, przybliżającym tę część polskiej kultury muzycznej stałym bywalcom filharmonii. Najwyższe nagrody w Turnieju zdobyli: skrzypek Jan Cebula z Kolbuszowej, cymbalistka romska Sara Czureja-Łakatosz, wokalistki Maniucha Bikont i Lesja Szulc, a wyróżnienie Instytutu Muzyki i Tańca otrzymała zachodniopomorska Kapela Ludowa Wełtynianka.

Ważną częścią wiosennego festiwalu Polskiego Radia „Nowa Tradycja”, poprzedzającą główny konkurs folkowy, jest koncert Muzyka Źródeł. W roku 2015 w Studiu Koncertowym im. Witolda Lutosławskiego wystąpili artyści starszego i młodego pokolenia reprezentujący kulturę muzyczną Beskidu Śląskiego (Istebnej, Koniakowa, Jaworzynki, Wisły): Józef Broda, Jan Kaczmarzyk i Zbigniew Wałach, Jan Wałach, Elżbieta Legierska-Niewiadomska, Katarzyna Rucka-Ryś, Elżbieta Polok, Aneta Legierska, Barbara Juroszek, Beata Kajzar, Jan Juroszek oraz męska grupa kolędnicza Wańcy.

Z kolei nagroda Fonogram Źródeł unaoczniła żniwo wydawnicze po Roku Kolbergowskim – wśród laureatów konkursu znalazły się następujące albumy muzyczne: Marian Bujak z Szydłowca. Portret skrzypka (In Crudo, Remigiusz Mazur-Hanaj), Polskie zwyczaje rodzinne (wyd. Księży Młyn, Aldona J. Plucińska), Dorzecze Niemna. Śladami Oskara Kolberga (Stowarzyszenie Krusznia), Kapela Byrtków z Pewli Wielkiej (ROK w Bielsku Białej), Gdyby Kolberg miał fonograf (ISPAN, Jacek Jackowski) oraz bezkonkurencyjne wydawnictwo Macieja i Katarzyny Szymonowiczów Gajdosze (Fundacja Klamra).

W tym miejscu trzeba podkreślić szczególną rolę, jaką dziennikarze Programu 2 Polskiego Radia, skupieni wokół Radiowego Centrum Kultury Ludowej, odgrywają w dziedzinie upowszechniania zarówno samej tradycyjnej muzyki ludowej, jak i wiedzy na temat muzycznych kultur w Polsce i na świecie. Głównym programem, który prezentuje najbardziej aktualne wydarzenia z muzyką tradycyjną jako tematem wiodącym jest magazyn Źródła

Innym wydarzeniem, które odbyło się po raz pierwszy w roku 2015 było uhonorowanie tytułem Ambasadora Muzyki Tradycyjnej przedstawiciela samorządu, który w ostatnim roku w szczególny sposób troszczył się o rozwój kultury tradycyjnej w swoim regionie. Uroczyste przekazanie dyplomu Tomaszowi Kurasińskiemu, burmistrzowi gminy Zbąszyń, odbyło się 11 grudnia podczas gali wręczenia nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”, odbywającej się na Zamku Królewskim w Warszawie.

 
Pokaż cały
 
 
 
 
powrót

Ten serwis wykorzystuje pliki cookies

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celu świadczenia usług i w celach statystycznych. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce, w jej ustawieniach. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies, kliknij „Zamknij”. Jeżeli nie wyrażasz zgody – zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Zamknij